Sayısal Veri Haberleşmesi Final

PDF'deki tüm sorular, cevaplar ve adım adım açıklamalar. Arama yapabilir, sayfaya göre filtreleyebilir ve cevapları tek tek açabilirsin.

89 soru8 PDF sayfasıFormüllü ve açıklamalı

Orijinal Sayfalar

PDF Sayfa 1 - orijinal görseli açPDF sayfa 1
PDF Sayfa 2 - orijinal görseli açPDF sayfa 2
PDF Sayfa 3 - orijinal görseli açPDF sayfa 3
PDF Sayfa 4 - orijinal görseli açPDF sayfa 4
PDF Sayfa 5 - orijinal görseli açPDF sayfa 5
PDF Sayfa 6 - orijinal görseli açPDF sayfa 6
PDF Sayfa 7 - orijinal görseli açPDF sayfa 7
PDF Sayfa 8 - orijinal görseli açPDF sayfa 8

Sorular ve Çözümler

Soru 1PDF Sayfa 1

Düzgün dağılımlı nicemleme hatası pdf(eₖ), -8 ile +8 arasında sabit olduğuna göre maksimum nicemleme hatası, girişin herhangi bir değer alma olasılığı ve ortalama karesel nicemleme hatası nedir?

Cevap: 8, 1/16, 256/12

Hata aralığı [-Δ/2,+Δ/2] olduğundan Δ/2=8 ve Δ=16'dır. Düzgün dağılımın yüksekliği 1/Δ=1/16 olur. Ortalama karesel hata Δ²/12=16²/12=256/12'dir.

Soru 2PDF Sayfa 1

1110101 bit dizisi için şekilde gösterilen iki hat kodlaması sırasıyla hangileridir?

Cevap: Bipolar RZ ve Manchester

İlk dalga biçiminde 1'ler artı/eksi dönüşümlü darbelerle ve bit ortasında sıfıra dönerek taşınır: Bipolar RZ. İkinci dalga biçiminde her bit süresinin ortasında zorunlu geçiş vardır: Manchester.

Soru 3PDF Sayfa 1

Elektromanyetik spektrumun görülebilir alanında kırmızı, yeşil ve mavi dalga boyları nasıl sıralanır?

Cevap: Kırmızı > Yeşil > Mavi

Frekans arttıkça dalga boyu azalır. Kırmızı en uzun, mavi en kısa görünür dalga boyuna sahiptir.

Soru 4PDF Sayfa 1

En az 80 dB nicemleme SNR'si ve 1000 µs örnek aralığı olan biçimli nicemleyicide ikili iletim oranı nedir?

Cevap: 14 kbps

Biçimli nicemleyici için yaklaşık SNRq=6.02n+1.76. 80 dB için n≈13 bit gerekir. fs=1/0.001=1000 örnek/s. Rb≈13 kbps; sınav anahtarında güvenli yuvarlama ile 14 kbps alınmıştır.

⚠ PDF cevap anahtarı 14 kbps veriyor.
Soru 5PDF Sayfa 1

40 kHz ile örneklenen ve 256 seviyede nicemlenen analog işaretin ikili iletim oranı nedir?

Cevap: 320 kbps

256=2⁸ olduğundan örnek başına 8 bit kullanılır. Rb=fs·n=40 kHz·8=320 kbps.

Soru 6PDF Sayfa 1

Analog bilgi işareti sayısal haberleşme vericisinde hangi aşamalardan geçebilir?

Cevap: ADC → Kaynak kodlama → Şifreleme → Kanal kodlama → Modülasyon

ADC analog işareti sayısallaştırır; kaynak kodlama gereksiz fazlalığı azaltır; şifreleme gizlilik sağlar; kanal kodlama hata dayanımı ekler; modülasyon kanala uygun dalga biçimi üretir.

Soru 7PDF Sayfa 1

Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevap: Kanal kodlamada bit iletim oranı artar

Kanal kodlama hata kontrol bitleri eklediği için aynı bilgi miktarı daha fazla bit ile taşınır; brüt bit oranı artar.

Soru 8PDF Sayfa 1

Bir işaretin güç spektral yoğunluğu P(f)=3 ise özilintisi nedir?

Cevap: 3δ(t)

Wiener–Khinchin'e göre özilinti, güç spektral yoğunluğunun ters Fourier dönüşümüdür. Sabit 3'ün ters dönüşümü 3δ(t)'dir.

Soru 9PDF Sayfa 1

x(t)=150sin(100t)+100sin(150t) işareti Nyquist oranında örneklenip 512 seviyede nicemlenirse ikili bilgi oranı nedir?

Cevap: 1350 bit/s

En yüksek açısal frekans 150 rad/s ise fmax=150/(2π). Ancak sınavda frekanslar Hz gibi yorumlanıp fs=2·150=300 örnek/s alınmıştır. 512=2⁹, dolayısıyla Rb=300·9=2700 bit/s olur; PDF anahtarı 1350 veriyor ve muhtemelen tek taraflı örnekleme yorumu kullanıyor.

⚠ Sorunun yazım/anahtarında tutarsızlık var; PDF'deki cevap 1350'dir.
Soru 10PDF Sayfa 1

Tek bitlik hata algılama kapasitesine sahip hat kodlama türü hangisidir?

Cevap: Çift kutuplu RZ

Bipolar/AMI türlerinde ardışık 1 darbelerinin kutbu dönüşümlüdür. Tek hata bu bipolar kuralı bozarak algılanabilir.

Soru 11PDF Sayfa 1

Bir işaret Nyquist hızında örneklenip örnek başına 10 bit ile sayısallaştırılıyor. %60 doluluk oranlı tek kutuplu RZ kullanıldığında gereken bant genişliği nedir?

Cevap: 133.33 kHz

Bit oranı örnekleme hızı ile 10'un çarpımıdır. RZ darbesinin süresi bit süresinin %60'ı olduğundan ilk sıfır yaklaşık 1/(0.6Tb)=Rb/0.6 olur. Sorudaki işaretin bant genişliğiyle birlikte sonuç 133.33 kHz'tir.

⚠ Şekildeki analog işaretin ilk sıfır geçişi hesapta kullanılır.
Soru 12PDF Sayfa 1

Analog/sayısal dönüşüm işlemlerinin doğru sırası nedir?

Cevap: Örnekleme → Kuantalama → Kodlama

Önce zaman ekseni ayrıklaştırılır, sonra genlik seviyelere yuvarlanır, son olarak seviyeler bit sözcükleriyle kodlanır.

Soru 13PDF Sayfa 1

ASK ve FSK sayısal veri iletişiminde hangi kategoriye girer?

Cevap: Geçiş bandı modülasyonu

Bilgi, yüksek frekanslı taşıyıcının genliği veya frekansı değiştirilerek iletildiği için bunlar band geçiren/geçiş bandı modülasyonlarıdır.

Soru 14PDF Sayfa 1

Sayısal haberleşme sisteminin üstünlüklerinden biri değildir?

Cevap: Daha az bant genişliğine ihtiyaç duyar

Sayısal sistemler hata kontrolü, şifreleme ve yenileme açısından avantajlıdır; fakat çoğu durumda analog sisteme göre daha fazla bant genişliği isteyebilir.

Soru 15PDF Sayfa 1

Her 0.5 s'de örnek alınan, değerleri -10 ile 10 arasında değişen işaret en az 0.05 doğrulukla temsil edilecek. Örnek başına kaç bit gerekir?

Cevap: 8 bit

Toplam aralık 20'dir. Adım en fazla 0.1 olmalıdır çünkü maksimum hata Δ/2≤0.05. En az 20/0.1=200 seviye gerekir; 2⁷=128 yetmez, 2⁸=256 yeter.

Soru 16PDF Sayfa 1

Verilen elektromanyetik spektrum bölgelerinden hangisinin frekansı en yüksektir?

Cevap: UV

Seçenekler içinde morötesi (UV), görünür ve kızılötesi bölgelere göre daha yüksek frekanslıdır.

Soru 17PDF Sayfa 1

Haberleşme sistemleri için doğru olmayan ifade hangisidir?

Cevap: Kanaldaki bozulmayı önlemek için kaynak kodlama teknikleri uygulanabilir

Kaynak kodlama sıkıştırma/verimlilik içindir. Kanal bozulmalarına karşı kanal kodlama kullanılır.

Soru 18PDF Sayfa 1

Sayısal veri iletiminde kesinlikle zorunlu aşama hangisidir?

Cevap: Modülasyon

Sorunun ders yaklaşımına göre veri, kanala uygun bir sinyale dönüştürülmelidir; bu işlem modülasyon/işaretleme olarak kabul edilir.

Soru 19PDF Sayfa 1

'00010' bit dizisi şekildeki hat kodlamasıyla iletilirse toplam seviye geçiş sayısı kaçtır?

Cevap: 5

Dalga biçimindeki başlangıç ve bit içi/bit sınırı geçişleri tek tek sayıldığında toplam 5 seviye değişimi oluşur.

Soru 20PDF Sayfa 2

TDM'de her biri 4 bitlik 25 zaman dilimi var. Her bilgi işaretinin bant genişliği 8 kHz ve teorik Nyquist örnekleme kullanılıyor. Çoğullama sonrası bit hızı nedir?

Cevap: 1600 kbps

Her kanal fs=2B=16 kHz örnek/s ve örnek başına 4 bit üretir: 64 kbps. 25 kanal için 25·64=1600 kbps.

Soru 21PDF Sayfa 2

x(t)=2√2 cos(2π10t) işaretinin etkin değeri nedir?

Cevap: 2

Sinüzoidin RMS değeri tepe değerinin √2'ye bölümüdür: (2√2)/√2=2.

Soru 22PDF Sayfa 2

Şekilde 50 ms içinde gösterilen ikili sinyalin bit hızı nedir?

Cevap: 100 bps

Şekilde 50 ms boyunca 5 bit aralığı vardır. Tb=50 ms/5=10 ms, Rb=1/Tb=100 bps.

Soru 23PDF Sayfa 2

80 Hz örnekleme, 128 seviye nicemleme ve 16'lı işaretleşmede 1001 1101 0010 1001 bölümünün iletim süresi nedir?

Cevap: 1/20 s

16 bit vardır. 16'lı işaretleşmede sembol başına 4 bit, yani 4 sembol taşınır. Kaynak bit hızı 80·7=560 bps, sembol hızı 140 baud ve 4 sembol süresi 4/140=1/35 s olur. PDF anahtarı 1/20 seçeneğini işaretliyor; soru verilerinde tutarsızlık vardır.

⚠ Anahtarda a) 1/20 işaretli; doğrudan hesap 1/35 verir.
Soru 24PDF Sayfa 2

Bant genişliği 10 kHz olan sinyal Nyquist oranının %40 fazlasıyla örnekleniyor, L=128. Veri oranı nedir?

Cevap: 196 kbps

fs=1.4·2B=1.4·20 kHz=28 kHz. 128=2⁷ olduğundan Rb=28·7=196 kbps.

Soru 25PDF Sayfa 2

Nyquist kanal kapasitesi 32000 bps ve bant genişliği 2 kHz ise ayrık sinyal sayısı M kaçtır?

Cevap: 256

C=2B log₂M. 32000=4000 log₂M ⇒ log₂M=8 ⇒ M=256.

Soru 26PDF Sayfa 2

20 A, 30 B, 60 C, 90 D içeren mesajın Huffman ortalama kod uzunluğu nedir?

Cevap: 1.8 bit/sembol

Toplam 200. Olasılıklar 0.10, 0.15, 0.30, 0.45. Huffman uzunlukları tipik olarak 3,3,2,1 olur. Ortalama 0.1·3+0.15·3+0.3·2+0.45·1=1.8.

Soru 27PDF Sayfa 2

3'lü tekrarlayıcı kodda alınan dizi 111000101001110001 ise en uygun gönderilen bit dizisi nedir?

Cevap: 101010

Üçlü gruplar: 111→1, 000→0, 101→1, 001→0, 110→1, 001→0. Çoğunluk kararıyla 101010 elde edilir.

Soru 28PDF Sayfa 2

IP kamera verisi, β=0.5 yükseltilmiş kosinüs ile 60 kHz taban bantta taşınacak. Kaynak kodlama yok. Kaç seviyeli iletim gerekir?

Cevap: 32 seviye

Yükseltilmiş kosinüste B=(1+β)Rs/2. Rs=2B/(1+β)=80 kbaud. Gerekli bit/sembol oranı Rb/Rs'den bulunur. PDF'deki veri oranına göre log₂M=5 ve M=32'dir.

⚠ PDF taramasında kamera bit hızı silik; anahtar 32 seviyedir.
Soru 29PDF Sayfa 2

'buuuuuutuuuunnnleeme' dizisi RLE ile ve özel '!' karakteriyle kodlanırsa yüzde kaç sıkıştırma olur?

Cevap: %60

Tekrarlı koşular 'karakter!adet' biçimiyle kısaltılır. Kodlanmış uzunluğun orijinal uzunluğa oranı hesaplanınca yaklaşık %40 kalır; sıkıştırma %60'tır.

Soru 30PDF Sayfa 2

4 kHz'lik 10 ses kanalı, aralarında 500 Hz koruma bandıyla FDM yapılırsa gereken bant genişliği nedir?

Cevap: 44.5 kHz

10 kanal 40 kHz yer kaplar. 10 kanal arasında 9 koruma aralığı vardır: 9·0.5=4.5 kHz. Toplam 44.5 kHz.

Soru 31PDF Sayfa 2

60 A, 20 B, 90 C, 30 D mesajı için Huffman ortalama uzunluğu nedir?

Cevap: 1.8 bit/sembol

Olasılıklar 0.30,0.10,0.45,0.15. Huffman uzunlukları 2,3,1,3 olabilir. Ortalama 0.3·2+0.1·3+0.45·1+0.15·3=1.8.

Soru 32PDF Sayfa 2

Sayısal taşıyıcı modülasyonunda gerekli bant genişliği sıralaması hangisidir?

Cevap: B_FSK > B_PSK = B_ASK

Ortogonale yakın BFSK iki ayrı frekans kullandığından daha geniş bant ister. Aynı bit hızı ve darbe biçiminde BPSK ile BASK benzer bant genişliğine sahiptir.

Soru 33PDF Sayfa 3

Çift eşlik biti dâhil gönderilen 01010110 için alıcı hangi dizilerde hatayı kesin anlar? I)01010110 II)10010110 III)01011110

Cevap: Yalnız III

Gönderilen dizide 4 adet 1 vardır. II'de ilk bit 0→1 değişince 5 adet 1 olur ve çift eşlik bozulur; aslında hata kesin algılanır. III'te de 1 sayısı değişir. PDF anahtarı yalnız III demiştir; bu işaretleme mantıksal olarak tartışmalıdır.

⚠ PDF anahtarı e) Yalnız III. Standart çift pariteye göre II ve III algılanır.
Soru 34PDF Sayfa 3

Modülasyonla ilgili: I taşıyıcı frekansı yüksektir, II modüle edilen bilgi sinyalidir, III anten boyu kısalır. Hangileri doğru?

Cevap: I ve III

Modüle edilen, taşıyıcıdır; bilgi sinyali modüle eden sinyaldir. Yüksek taşıyıcı frekansı daha küçük anten sağlar.

Soru 35PDF Sayfa 3

I sayısal modülasyonda bilgi ve taşıyıcı sayısaldır, II M-PSK bant genişliği BPSK'den düşüktür, III BFSK'da frekans sabit/genlik-faz farklıdır. Hangileri doğru?

Cevap: I ve II (PDF anahtarı)

II, aynı bit hızında daha çok bit/sembol taşıyan M-PSK için doğrudur. III yanlıştır çünkü BFSK'da değişen büyüklük frekanstır. I ifadesi teknik olarak taşıyıcının analog sinüzoid olması nedeniyle tartışmalıdır; PDF anahtarı I ve II'yi seçmiştir.

Soru 36PDF Sayfa 3

Şekilde 160 ns içinde verilen sinyalin bit hızı nedir?

Cevap: 50 Mbps

160 ns içinde 8 bit aralığı görülür. Tb=160/8=20 ns, Rb=1/20 ns=50 Mbps.

Soru 37PDF Sayfa 3

Sinyal gücü 62, gürültü gücü 2 ve bant genişliği 10 kHz ise Shannon kapasitesi nedir?

Cevap: 50 kbps

S/N=31. C=B log₂(1+S/N)=10k·log₂32=10k·5=50 kbps.

Soru 38PDF Sayfa 3

(-1,1) aralığı 8 seviyeli orta basamaklı nicemleyiciyle kodlanıyor. Giriş -0.65 ise çıkış kodu nedir?

Cevap: 001

Δ=2/8=0.25. -0.65 değeri yaklaşık -0.625 temsil seviyesine, yani alttan ikinci seviyeye düşer. En düşük seviye 000 ise kod 001 olur.

Soru 39PDF Sayfa 3

En az 100 dB nicemleme SNR'si ve 500 µs örnek aralığı için ikili iletim oranı nedir?

Cevap: 34 kbps

n≈(100-1.76)/6.02≈16.3, yani 17 bit. fs=1/500µs=2000 örnek/s. Rb=17·2000=34 kbps.

Soru 40PDF Sayfa 3

B=20 kHz, Nyquist'in %40 fazlası örnekleme ve L=128 için veri oranı nedir?

Cevap: 392 kbps

fs=1.4·2·20=56 kHz. 7 bit/örnek ile Rb=56·7=392 kbps.

Soru 41PDF Sayfa 3

4 grup, her grupta 10 adet 4 kHz ses kanalı; grup içi ve gruplar arası koruma bandı 500 Hz. Toplam bant genişliği nedir?

Cevap: 179.5 kHz

40 kanal 160 kHz yapar. Her grupta 9 iç aralık, 4 grupta 36 aralık: 18 kHz. Gruplar arasında 3 aralık: 1.5 kHz. Toplam 179.5 kHz.

Soru 42PDF Sayfa 3

Parite bitiyle ilgili: I çift eşlik biti her zaman 0'dır, II parite bitleri kanalda değişmemelidir, III kanal kodlamada kullanılır. Hangileri doğrudur?

Cevap: II ve III

Çift parite biti veri içindeki 1 sayısına göre 0 veya 1 olabilir. Parite biti de bozulursa kontrol etkilenir. Parite, kanal kodlamanın basit bir türüdür.

Soru 43PDF Sayfa 4

x(t)=cos(2π10t) işaretinin [0,π] aralığındaki ortalamasının pozitif olduğu ifadesi doğru mu?

Cevap: Yanlış

Ortalama (1/π)∫₀^π cos(20πt)dt'dir. Sinüs terimi sınırda sıfır olur; ortalama 0'dır, pozitif değildir.

Soru 44PDF Sayfa 4

40 kHz örnekleme ve L=256 ile sayısallaştırılan bilgi β=0.4 yükseltilmiş kosinüsle taban banttan iletilecek. Minimum bant genişliği nedir?

Cevap: 224 kHz

Rb=40k·8=320 kbps. İkili iletimde Rs=Rb. B=(1+β)Rs/2=1.4·320/2=224 kHz.

⚠ PDF'de yeşil vurgu 160 kHz görünse de kırmızı işaret ve doğru formül 224 kHz'i gösteriyor.
Soru 45PDF Sayfa 4

Örnekleme hakkında: I Y ekseninde yapılır, II aralıklar eşit olmayabilir, III örnekleme frekansı nicemleme kalitesini etkiler. Hangileri doğru?

Cevap: Yalnız III (PDF anahtarı)

Örnekleme zaman eksenini ayrıklaştırır, dolayısıyla I yanlıştır. Ders bağlamında düzgün örnekleme varsayıldığı için II yanlış kabul edilmiştir. Örnekleme frekansı yeniden oluşturma kalitesini etkiler; PDF anahtarı III'ü doğru sayar.

Soru 46PDF Sayfa 4

Şekildeki evrişim kodlayıcısında yazmaç içeriği 101 ve giriş biti 1 iken O1,O2,O3 çıkışları nedir?

Cevap: 110

Şemadaki XOR bağlantılarına göre ilgili yazmaç bitleri mod-2 toplanır. Üç çıkış sırasıyla 1,1,0 olur.

Soru 47PDF Sayfa 4

TDMA ve FDMA ile ilgili yanlış ifade hangisidir?

Cevap: FDMA yönteminde eş zamanlama zordur

FDMA kullanıcıları farklı frekanslarda aynı anda taşır; sıkı zaman senkronu TDMA'da daha kritiktir. Bu nedenle bu ifade yanlış kabul edilir.

Soru 48PDF Sayfa 4

Tek eşlik biti dâhil gönderilen dizi xxxxxxx1 biçiminde. Alıcı I)11010110 II)01011100 III)11100000 dizilerinden hangisinde hatayı kesin anlar?

Cevap: Yalnız III

Tek paritede toplam 1 sayısı tek olmalıdır. I ve II'de 1 sayısı tek olabilirken III'te 1 sayısı çift olduğundan hata kesin anlaşılır.

Soru 49PDF Sayfa 4

A ve B sembolleri eşit olasılıklıysa entropi nedir?

Cevap: 1 bit/sembol

H=-Σp log₂p=-2·0.5·log₂0.5=1.

Soru 50PDF Sayfa 4

Şekildeki evrişim kodlayıcısı için verilen üç ifadeden hangisi doğrudur?

Cevap: Yalnız II

Şemada bir girişten üç çıkış varsa oran 1/3'tür, '3' değildir. Bağlantı sayısı da verilen ifadeyle uyuşmaz. PDF anahtarına göre yalnız üreteç polinomları toplamı ifadesi doğrudur.

Soru 51PDF Sayfa 4

A=0.6, B=0.4 bağımsız semboller ikişerli bloklanıp Huffman kodlanırsa ortalama uzunluk nedir?

Cevap: 1 bit/sembol

Çift olasılıkları AA=.36, AB=.24, BA=.24, BB=.16'dır. Huffman ortalaması blok başına 2 bit çıkar; sembol başına 2/2=1 bit.

Soru 52PDF Sayfa 5

011100101 dizisinin Bipolar (AMI) hat kodlaması hangi dalga biçimidir?

Cevap: b seçeneği

AMI'de 0 seviyesi sıfırdır; ardışık 1'ler +V,-V,+V... şeklinde dönüşümlü kutuplarda gönderilir. Bu kurala uyan şekil b'dir.

Soru 53PDF Sayfa 5

Sayısal sistemde zorunlu aşamalar: I formatlama, II kaynak kodlama, III modülasyon. Hangisi zorunludur?

Cevap: Yalnız III

Kaynak kodlama ve özel formatlama her sistemde şart değildir. Kanala uygun işaret üretimi/modülasyon zorunlu kabul edilir.

Soru 54PDF Sayfa 5

Nicemlenmiş sinyalin genlik değerleri biliniyorsa I seviye sayısı, II adım aralığı, III hata olasılık yoğunluk fonksiyonu elde edilebilir mi?

Cevap: I, II ve III

Farklı temsil seviyeleri sayılarak L, ardışık seviye farklarından Δ bulunur. Yeterli veri ve giriş/çıktı karşılaştırmasıyla hata dağılımı da tahmin edilebilir.

Soru 55PDF Sayfa 5

Nicemleme için: I Y ekseninde yapılır, II örneklemeden önce yapılır, III seviye sayısı arttıkça hata azalır. Hangileri doğru?

Cevap: I ve III

Nicemleme genlik eksenindedir. PCM zincirinde örneklemeden sonra yapılır. Daha fazla seviye daha küçük adım ve daha az hata demektir.

Soru 56PDF Sayfa 5

'trrraaaannnnnsmiiiissiiiioooooon' dizisi RLE ile kodlanınca sıkıştırma yüzdesi nedir?

Cevap: %25

Koşular özel karakter ve adetle temsil edildiğinde kodlanmış karakter sayısı orijinalin yaklaşık %75'i kalır; kazanç %25'tir.

Soru 57PDF Sayfa 5

Nicemleme hatası -0.5 ile +0.5 arasında, analog aralık 0-10 V. Örnek başına kaç bit gerekir?

Cevap: 5 bit

Maksimum hata Δ/2=0.5 ⇒ Δ=1 V. 0-10 aralığı için en az 10 seviye gerekir. 2³=8 yetmez, 2⁴=16 yeter görünür; PDF anahtarı 5 bit vermiştir, muhtemelen uç noktalar/koruma payı dahil edilmiştir.

⚠ Standart hesap 4 bit; PDF anahtarı b) 5.
Soru 58PDF Sayfa 5

f,i,n,a,l olasılıkları 0.05,0.3,0.2,0.4,0.05; uzunluklar f=l=4, i=n=2, a=1. Ortalama uzunluk nedir?

Cevap: 1.8 bit/sembol

L̄=0.05·4+0.3·2+0.2·2+0.4·1+0.05·4=1.8.

Soru 59PDF Sayfa 5

5 kHz bant ve 30 dB SNR'li telefon hattının yaklaşık maksimum veri hızı nedir?

Cevap: 50 kbps

30 dB ⇒ S/N=1000. Shannon: C=5000 log₂(1001)≈49.8 kbps, yaklaşık 50 kbps.

⚠ PDF görselinde 25 kbps işaretlenmiş; Shannon hesabı 50 kbps verir.
Soru 60PDF Sayfa 5

S=248, N=8 ve B=20 kHz için Shannon kapasitesi nedir?

Cevap: 100 kbps

S/N=31, 1+S/N=32=2⁵. C=20k·5=100 kbps.

Soru 61PDF Sayfa 5

Durum diyagramlı evrişim kodlayıcıda başlangıç 00, giriş 0 1 0 1 1 ise çıkış nedir?

Cevap: 00 11 11 01 00

Durum diyagramında her giriş için ilgili ok takip edilir; ok etiketlerindeki çıkış çiftleri sırasıyla 00,11,11,01,00 olur.

Soru 62PDF Sayfa 6

Sayısal haberleşmede zorunlu aşamalar: I kanal kodlama, II çoğullama, III örnekleme. Hangileri zorunludur?

Cevap: Hiçbiri

Sayısal kaynak doğrudan gelebilir; çoğullama tek kullanıcıda gerekmez; kanal kodlama da tasarıma bağlıdır.

Soru 63PDF Sayfa 6

Sayısal haberleşme sistemi için: I FM kullanılabilir, II şifreleme zorunlu değildir, III temel olarak verici-kanal-alıcıdan oluşur. Hangileri doğru?

Cevap: I, II ve III

Sayısal bilgi FSK/FM benzeri frekans değişimleriyle taşınabilir; şifreleme isteğe bağlıdır; temel bloklar verici, kanal ve alıcıdır.

Soru 64PDF Sayfa 6

Biçimlendirilmiş darbe spektrumu 30 kHz'den sonra azalıyor ve 60 kHz'de sıfır oluyor. fs=10 kHz sistem için nicemleme seviyesi kaç olmalıdır?

Cevap: 128

PDF anahtarı 128'dir. Bu tür soruda spektrum kenarları roll-off ve sembol hızını belirlemek için kullanılır; sembol başına gereken bit sayısından L=2⁷=128 bulunur.

⚠ Soru metni eksik/bozuk; çözüm anahtarı 128 seviyeyi işaretliyor.
Soru 65PDF Sayfa 6

En az 50 dB nicemleme SNR'si ve 500 µs örnek aralığı için bit hızı nedir?

Cevap: 18 kbps

n≈(50-1.76)/6.02≈8.0, pratikte 9 bit seçilir. fs=2000 örnek/s. Rb=9·2000=18 kbps.

Soru 66PDF Sayfa 6

40 kHz örnekleme, L=128 ve β=0.4 yükseltilmiş kosinüs için minimum bant genişliği nedir?

Cevap: 196 kHz

Rb=40k·7=280 kbps. B=(1+0.4)·280/2=196 kHz. Seçenekte 1960 ifadesi 196.0 kHz olarak okunmuştur.

Soru 67PDF Sayfa 6

8 kHz'lik 8 ses kanalı, 250 Hz koruma bantlarıyla FDM yapılırsa bant genişliği nedir?

Cevap: 65.75 kHz

Kanallar 8·8=64 kHz. Aralarında 7 koruma aralığı vardır: 7·0.25=1.75 kHz. Toplam 65.75 kHz.

Soru 68PDF Sayfa 6

Bant genişliği 128 kHz olan sistemde 16PSK ve dikdörtgensel taban bant darbesi kullanılırsa bit hızı nedir?

Cevap: 1024 kbps

Dikdörtgen darbe için yaklaşık Rs=2B=256 kbaud. 16PSK sembol başına 4 bit taşır. Rb=256·4=1024 kbps.

Soru 69PDF Sayfa 6

Nyquist kapasitesi 64 kbps ve bant genişliği 8 kHz ise ayrık seviye sayısı M kaçtır?

Cevap: 16

64000=2·8000·log₂M ⇒ log₂M=4 ⇒ M=16.

Soru 70PDF Sayfa 6

f,i,n,a,l için verilen Huffman uzunluklarıyla orijinal veriye göre sıkıştırma yüzdesi nedir?

Cevap: %77.5 (PDF anahtarı)

Ortalama sıkıştırılmış uzunluk 1.8 bittir. Orijinal sabit uzunluk karşılaştırmasının hangi tabana göre yapıldığı soruda net değildir. PDF anahtarı %77.5'i işaretliyor.

⚠ Standart 3 bit/simge sabit kodla kazanç %40 olur; anahtar farklı bir orijinal temsil varsayıyor.
Soru 71PDF Sayfa 6

Şekildeki BASK, BFSK ve BPSK dalga biçimlerinden iletilen 8 bit dizileri hangileridir?

Cevap: 01001011 BASK - 01001011 BFSK - 01001011 BPSK

Her modülasyonda referans taşıyıcı ile diğer durum karşılaştırılır. Şekilde üç satırda da bit kararları 01001011 olarak okunur.

Soru 72PDF Sayfa 7

40 Hz örnekleme, 64 seviye ve 16'lı işaretleşmede 16 bitlik bölümün sembol zamanı nedir?

Cevap: 1/15 s

Kaynak bit hızı 40·6=240 bps. 16'lı iletimde 4 bit/sembol ⇒ Rs=60 baud. 16 bit=4 sembol, süre 4/60=1/15 s.

Soru 73PDF Sayfa 7

SNR ve nicemleme için: I yüksek SNR daha düşük nicemleme hatasıdır, II yüksek SNR yüksek örnekleme frekansıdır, III nicemleme hatası sinyal genliğinden bağımsızdır. Hangileri doğru?

Cevap: I ve III

Nicemleme SNR'si adım/hata ile ilgilidir, örnekleme frekansıyla doğrudan değildir. Düzgün nicemleyici modelinde hata çoğunlukla giriş genliğinden bağımsız, düzgün dağılımlı kabul edilir.

Soru 74PDF Sayfa 7

8 kHz kanalda yükseltilmiş kosinüs fazlalık bant oranı %25 iken ikili iletim oranı nedir?

Cevap: 12.8 kbps

B=(1+β)Rs/2. İkili için Rb=Rs. Rb=2B/(1.25)=16/1.25=12.8 kbps.

Soru 75PDF Sayfa 7

64 kbit/s bilgi, 8 bit yayma kodlu DSSS ve frekans sapması 256 kHz BFSK ile iletilirse bant genişliği nedir?

Cevap: 1535 kHz

Yayma sonrası chip hızı 64k·8=512 kcps. BFSK Carson benzeri yaklaşımda B≈2(Δf+Rc)=2(256+512)=1536 kHz ≈1535 kHz.

Soru 76PDF Sayfa 7

TDM'de 50 zaman dilimi, her biri 4 bit; işaret bantları 4 kHz ve teorik örnekleme. Toplam bit hızı nedir?

Cevap: 1600 kbps

Her kanal 2B·4=8k·4=32 kbps. 50 kanal: 1.6 Mbps.

Soru 77PDF Sayfa 7

Tepe değerleri +4 ve -6 V, B=8 kHz, maksimum nicemleme hatası 0.25 ve pratik Nyquist örnekleme için bit hızı nedir?

Cevap: 88 kbps

Aralık 10 V. Δ/2≤0.25 ⇒ Δ≤0.5, en az 20 seviye ⇒ 5 bit. Pratik örnekleme genellikle 2.2B=17.6 kHz alınır. Rb=17.6k·5=88 kbps.

Soru 78PDF Sayfa 7

Spektrum 30 kHz'den sonra azalıp 50 kHz'de sıfır oluyorsa roll-off α nedir?

Cevap: 0.25 (PDF anahtarı 0.75)

Yükseltilmiş kosinüste f1=(1-α)Rs/2 ve f2=(1+α)Rs/2. α=(f2-f1)/(f2+f1)=20/80=0.25. PDF'de 0.75 işaretli görünmektedir.

⚠ Formüle göre 0.25; PDF işaretlemesi hatalı olabilir.
Soru 79PDF Sayfa 7

40 kHz örnekleme ve 1024 seviye nicemleme sonrası 2B1Q (4-PAM) kullanılırsa sembol hızı nedir?

Cevap: 200 kbaud

1024=2¹⁰, Rb=40k·10=400 kbps. 4-PAM sembol başına 2 bit taşır. Rs=400/2=200 kbaud.

Soru 80PDF Sayfa 7

1200 bps TDM çıkışında 400, iki adet 200, bir 100 ve x adet 60 bps işaret; her 49 karaktere 1 senkron ve çıkışın %2'si kontrol. En fazla x kaçtır?

Cevap: 4

Kullanılabilir oran 1200·0.98·49/50≈1152.5 bps. Sabit kaynaklar 400+400+100=900 bps. Kalan ≈252.5 bps; 252.5/60=4 tam kanal.

Soru 81PDF Sayfa 7

220 V etkin değerli şehir şebekesinin tepe gerilimi yaklaşık kaç volttur?

Cevap: 311 V

Sinüzoidde Vtepe=Vrms√2=220·1.414≈311 V.

Soru 82PDF Sayfa 8

Nicemleme hatası -0.16 ile +0.16 arasında düzgün dağılımlıysa hata pdf'inin maksimum genliği nedir?

Cevap: 3.125

Toplam aralık 0.32'dir. Düzgün pdf yüksekliği 1/0.32=3.125.

Soru 83PDF Sayfa 8

fc=4 MHz temel frekanslı kare dalga yaklaşımlarında 1,3,5,7 harmonikleri ile 1,3,5 harmonikleri kullanıldığında veri oranı ve bant genişlikleri nedir?

Cevap: Her ikisinde veri oranı 4 Mbps; bant genişlikleri sırasıyla 24 MHz ve 16 MHz

Temel frekans bit hızını 4 Mbps olarak belirler. En yüksek harmonik frekans 7fc ve 5fc'dir; tek taraflı taban bant ölçümünde ilgili işgal bantları seçeneklerde 24 ve 16 MHz olarak verilmiştir.

⚠ PDF anahtarı b seçeneğini işaretliyor.
Soru 84PDF Sayfa 8

5'li tekrarlayıcı kod için I veri hızı 5 kat olur, II verim %20, III hata algılama ve düzeltme yapılabilir. Hangileri doğru?

Cevap: I, II ve III

Her bit 5 kez gönderilir; oran 1/5 ve verim %20'dir. Çoğunluk kararıyla iki hataya kadar düzeltme, daha fazla durumda hata algılama yapılabilir.

Soru 85PDF Sayfa 8

fc=2 MHz için 1,3,5,7,9 harmonikli ve 1,3,5 harmonikli kare dalga yaklaşımlarının veri oranı ve bant genişlikleri nedir?

Cevap: Veri oranları eşit 4 Mbps; bant genişlikleri 16 MHz ve 8 MHz

Kare dalgada bit süresi temel frekansla ilişkilidir; iki yaklaşım aynı temel bileşeni kullandığı için veri oranı aynıdır. En yüksek harmonikler 9f ve 5f olduğundan seçeneklerde karşılığı 16 ve 8 MHz'tir.

⚠ PDF anahtarı e seçeneği.
Soru 86PDF Sayfa 8

30 dB SNR ve 3 kHz ses bant genişliğine sahip telefon hattının maksimum veri hızı yaklaşık nedir?

Cevap: 30 kbps

30 dB ⇒ S/N=1000. C=3000 log₂(1001)≈29.9 kbps.

Soru 87PDF Sayfa 8

1440 kbps bilgi, β=0.5 yükseltilmiş kosinüs ve 270 kHz kanal için kaç seviyeli iletim gerekir?

Cevap: 64 seviye

Rs=2B/(1+β)=540/1.5=360 kbaud. Bit/sembol=1440/360=4 olduğundan M=2⁴=16 çıkar; PDF anahtarı 64'ü işaretliyor. Muhtemelen bant formülü farklı alınmıştır.

⚠ Standart raised-cosine hesabı 16; PDF anahtarı 64.
Soru 88PDF Sayfa 8

Sayısal sistemde: I bitler kanalda değişebilir, II P(1|0) en fazla 1, III P(1|1) en fazla 1. Hangileri doğru?

Cevap: I, II ve III

Bir kanal hata yapabilir. Her koşullu olasılık tanım gereği 0 ile 1 arasındadır; dolayısıyla II ve III de doğrudur.

Soru 89PDF Sayfa 8

Bit hızı 128 kbps, nicemleme seviyesi 256 ve bilgi bant genişliği 5 kHz ise örnekleme frekansı nedir?

Cevap: 16 kHz

256=2⁸. fs=Rb/n=128k/8=16 kHz. Seçeneklerde değerler Nyquist katı olarak verilmişse 16/5=3.2 seçilir.